Vadim Blaustein: van armlastige migrant in Amersfoort tot miljonair in Monaco

Vadim Blaustein
Vadim Blaustein © Beeldbewerking Nieuwsplein33
Amersfoort - Vadim Blaustein wist in Amersfoort in korte tijd op te klimmen tot hoofd van een trust-imperium met vestigingen en belangen in vrijwel alle belastingparadijzen. Maar in feite was het bedrijf van de Rus een kaartenhuis, gebaseerd op list en bedrog. In een serie artikelen gaat Nieuwsplein33 dieper in op deze zaak. Vandaag deel 1: 'Van armlastige migrant tot miljonair in Monaco'.
Door Siem Eikelenboom
Bij de receptie hingen klokken met vijf tijdzones, in de hal stond een beeld van Vrouwe Justitia. Veel in het pand was blauw, volgens een oud-medewerker omdat de baas Blaustein heet. 'Er was zelfs blauwe chocolade.' Er hing een wapen met de Latijnse spreuk 'Homo quantum sat, tantum potest: een mens kan slechts doen wat hij weet’. Als iemand hem daarnaar vroeg, zei Blaustein dat het zijn familiewapen was. "Nep natuurlijk", zegt een oud-medewerker. "Hij deed er alles aan om indruk te maken."
Het klassieke pand aan de Stadsring 99 in Amersfoort staat er nog steeds, maar van het ooit vermaarde trustkantoor Blaustein is geen spoor meer te vinden. Wat rest van het bedrijf dat ooit vestigingen had in veertien landen - veelal belastingparadijzen - is een papieren dossier ondergebracht in de kelder van de Kamer van Koophandel in Amsterdam en wachtend op liquidatie.
(Artikel gaat verder onder de foto).
Het klassieke pand aan de Stadsring 99 in Amersfoort staat er nog steeds.
Het klassieke pand aan de Stadsring 99 in Amersfoort staat er nog steeds. © Siem Eikelenboom
Waar voormalig Amersfoorter en eigenaar Vadim Blaustein verblijft is een raadsel. Vermoedelijk vertoeft hij in Dubai. Maar hij is ook gezien in Monaco en in Brazilië. Gebonden aan een land is Vadim nooit geweest. Niet voor niets ontvluchtte hij al op jonge leeftijd zijn land.

Eerste kennismaking

Op 20 april 1995 voeren ambtenaren van de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) het eerste gesprek met een 17-jarige die zich bij de poorten van het asielzoekerscentrum in Zevenaar had gemeld. Hij heet Vadim Yuryevich Bluvshteyn, geboren in 1977, in Leningrad.
Hij zegt dat hij Rusland moest ontvluchten vanwege zijn joodse achtergrond. Zijn ouders kwamen bij een busongeluk om het leven, broers en zussen heeft hij niet. Hij ging bij opa en oma wonen, maar toen die stierven trok hij in bij oom Igor, tot die op 8 april 1995 vanwege zijn joodse afkomst werd vermoord. Vadim pakte zijn biezen en vluchtte naar Nederland.
Op 14 augustus 1996 ontvangt de IND een ambtsbericht van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Van Vadims verhaal klopt niets: zijn ouders leven nog en wonen in Sint-Petersburg, hij is niet door zijn grootouders opgevoed en zijn oom is niet vermoord. Volgens het ambtsbericht verliet Vadim in 1991 het huis na een conflict met zijn ouders, met wie hij sindsdien geen contact meer zou hebben gehad.
Wanneer de IND hem deze feiten voorlegt, komt Vadim prompt met een nieuw verhaal: hij is lid van de Jehova’s Getuigen en kan, als hij naar Rusland wordt teruggestuurd, in de problemen komen: zijn geloof verbiedt hem in dienst te gaan en in Rusland zal hij ongetwijfeld worden opgeroepen.

Deportatielijst

Hoewel blijkt dat Vadim zich inderdaad kort na zijn komst naar Nederland bij de Jehova’s heeft aangesloten, wijst de IND zijn aanvraag af. Vadim zit niet bij de pakken neer en begint in zijn toenmalige woonplaats Harderwijk met Nederlandse les. In 1997 behaalt hij zijn Staatsexamen Nederlands als tweede taal (NT2). Na enkele jaren spreekt hij vloeiend Nederlands.
Kort daarna klopt hij opnieuw bij de IND aan. In 1998 richtte hij Computer Snelservice Pravda op, volgens hem een goed lopend bedrijf. Kan hij, nu hij een wezenlijke bijdrage levert aan de Nederlandse economie, geen verblijfsvergunning als ondernemer krijgen? Terloops meldt hij op dat hij ook de stichting Russisch-Sprekende Gemeenschap Nederland heeft opgericht. Hij levert zo, zegt hij, nu ook een culturele bijdrage aan Nederland.
Weer weigert de IND. Vadim wordt op een deportatielijst van de Vreemdelingenpolitie gezet.
Twee dagen voordat hij op het vliegtuig naar Rusland wordt gezet, tovert hij een konijn uit zijn hoge hoed: hij gaat trouwen. Via vrienden heeft hij de vijf jaar oudere Irina leren kennen. Op 7 juli 2005 wordt het huwelijk voltrokken. Irina is Vadim's reddingsboei: omdat zij de Nederlandse nationaliteit al heeft, krijgt hij die in 2009 ook. Bluvshteyn verandert zijn naam in Blaustein.
Intussen heeft hij een basiscursus Nederlands recht gevolgd en is hij begonnen aan een cursus bedrijfseconomie en -kunde. Op een van zijn cv’s omschreef Vadim zijn ‘professionele en persoonlijke kenmerken’ als ‘intellectueel, analytisch, doorzettingsvermogen, zelfstandig, perfectionistisch, geduldig, flexibel, communicatief, ijverig’.

Netwerken op het Sovjet Ereveld

Wat Vadim de IND niet vertelde, is dat hij Sint-Petersburg verliet omdat de grond hem te heet onder de voeten werd. Als straatvechter had hij net iets te veel vijanden gemaakt. Maar sommige verhalen die hij de IND opdist, zijn waar. Hij is handig met computers en werkt als ict-consultant.
Met zijn echtgenote Irina begint hij Rus NL, een Russischtalig magazine dat vier keer per jaar verschijnt. Het blad bevat nuttige informatie en interviews, bijvoorbeeld met de toenmalige burgemeester van Amersfoort Albertine Van Vliet-Kuiper, cabaretier Ruben van der Meer en astronaut André Kuipers.
Het paar betrekt een huis aan de Korhoenstraat in Amersfoort. Ze onderhouden goede contacten met de Russische ambassade in Den Haag. Ook verschijnen ze steevast op 9 mei – de Overwinningsdag van de Sovjet-Unie – op de officiële ceremonie op het Sovjet Ereveld in Leusden, waar door de nazi’s gefusilleerde Russische soldaten zijn begraven. Omdat vrijwel de hele Russische gemeenschap bij deze plechtigheid aanwezig is, is het een goede gelegenheid om te netwerken.
(Artikel gaat verder onder de foto).
Het huis aan de Korhoenstraat in Amersfoort.
Het huis aan de Korhoenstraat in Amersfoort. © Siem Eikelenboom

Trustkantoor

Rond 2010 begint Blaustein te veranderen. ‘Ik heb genoeg gedaan voor de Russische gemeenschap, ik wil nu eens geld gaan verdienen,’ hoorde iemand hem destijds zeggen.
Dat geld denkt hij te verdienen met een trustkantoor. Blaustein CS vestigt zich in het pand Stadsring 99. Op 15 oktober 2010 krijgt het een trustvergunning van De Nederlandsche Bank.
(Artikel gaat verder onder het kader).

Wat is een trustkantoor?

Een trustkantoor biedt verschillende financiële diensten aan voor bedrijven. Zo kan het de administratie doen, maar ook een brievenbusfirma voorzien van een kantooradres en bestuurders die alleen op papier het bedrijf besturen. Dit alles kan bijdragen aan het verhullen van eigenaren en de herkomst van vermogen van de brievenbusbedrijven.

Trustkantoren waren in het verleden betrokken bij multinationals die via Nederland belasting ontweken of criminelen die brievenbusfirma's gebruikten om geld wit te wassen.

Op het kantoor werken voornamelijk jonge, hoogopgeleide vrouwen uit Rusland en Oekraïne, bij elkaar zo’n twintig medewerkers. Eens per maand wordt er vergaderd. 'Dan vertelde Blaustein hoe goed hij is en hoe goed het gaat,’ zei een oud-medewerker. ‘Het was niet gebruikelijk om vragen te stellen. Blaustein geeft een opdracht, zegt wat er moet worden gedaan en mensen hebben geen idee wat ze feitelijk aan het doen zijn.’
Een geliefde baas is Blaustein niet. In 2016 schrijft een Oekraïense werknemer op klacht.nl dat hij mensen bedriegt en geen salaris uitbetaalt. Oud-personeelsleden omschrijven hem als een workaholic: ‘Mijn baas heeft maar één hobby en dat is werken.’ Een ander: ‘Vadim kwam soms pas ’s avonds [..] op kantoor. Hij wilde dat andere personeelsleden dan ook bleven. Soms ging hij door vier uur.’ De nacht gebruikte hij ook om klanten te ontvangen die net op Schiphol waren geland. Ze konden dan 's ochtends direct het vliegtuig terug nemen.
2010 wordt een druk jaar. Blaustein breidt zijn trustkantoor flink uit met vennootschappen in allerlei landen en verdient ondertussen veel geld met de hosting van pornowebsites. De miljoenen stromen binnen en het begint Blaustein nu echt naar de bol te stijgen. Daarover meer in het volgende deel.
Deel twee van deze serie 'Blaustein zwemt in het geld maar het kaartenhuis van zijn imperium wankelt' verschijnt op eerste kerstdag.

Verantwoording:

Voor dit verhaal is gebruik gemaakt van het ruim 14.000 pagina’s tellende strafdossier Klinker en van honderden andere documenten afkomstig van zowel bronnen als openbare registers. Ook is geput uit gesprekken met mensen die met of voor Vadim Blaustein hebben gewerkt.

Voor publicatie is dit verhaal gestuurd naar Blaustein's advocaat Gerard Spong voor commentaar. Blaustein noch Spong heeft gereageerd.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws via nieuws@nieuwsplein33.nl.