Eindsprint voor woningbouw op de Wagenwerkplaats: ‘Now or never’

© IMOSS
Amersfoort - De kantine van Verkeerstuin Amersfoort stond maandagavond bomvol met bewoners van het Soesterkwartier. Ze kwamen af op de laatste inloopbijeenkomst over de bestemmingsplannen voor woningbouw op een deel van de Wagenwerkplaats. De eindsprint richting het afronden van dit plan is ingezet met als doel het voor volgend jaar officieel in te dienen. Lukt dat niet, dan moet al het werk opnieuw en zal dit voor jaren extra vertraging zorgen.
Volgens de oorspronkelijke planning zou de Wagenwerkplaats inmiddels al lang verkocht zijn. Dan waren er nu al tientallen, zo niet honderden nieuwe woningen gebouwd. De openbare ruimte zou bij de gemeente in beheer en waren er nieuw groen en parkjes aangelegd.
Al sinds 2015 wordt er gewerkt aan een definitief bestemmingsplan voor de Wagenwerkplaats. Vele tegenslagen en nieuwe wensen van de politiek zorgden voor jaren vertraging. Maar ook de belangen van belanghebbenden (ook wel stakeholders) NS, gemeente Amersfoort, gebruikers van de Wagenwerkplaats en bewoners van het Soesterkwartier botsten regelmatig. En daardoor moest besluitvorming een paar keer half of helemaal opnieuw.
(Artikel gaat verder onder het kader)

Wat is een bestemmingsplan?

Het bestemmingsplan is een juridisch bindend document voor zowel de overheid als burgers en bedrijven. In een bestemmingsplan worden de gebruiks- en de bouwmogelijkheden vastgelegd voor een gebied. Hoeveel woningen mogen er komen? Waar komt de weg, de stoep en het fietspad? Waar en hoeveel plek is er voor groen of parkeerplaatsen? Ook de functie van gebouwen ligt er vast. Mag er horeca of zware industrie worden bedreven? Welk gebouw mag als een kantoor of juist als winkel worden gebruikt of beide? Elke wijk of stadsdeel heeft een eigen bestemmingsplan. De voorbereiding van het bestemmingsplan is een taak van burgemeester en wethouders, de vaststelling is een taak van de gemeenteraad.

Als het bestemmingsplan klaar en vastgesteld is, geeft dat de (on)mogelijkheden aan voor projectontwikkelaars. En dat maakt de weg vrij voor de NS, nu nog eigenaar van het hele terrein, om de delen Midden en West eindelijk te verkopen. Iets wat het voormalige staatsbedrijf jaren geleden al had willen doen.

'Now or never'

Jasper van Emstede van NS geeft aan dat het ‘now or never’ is wat betreft het bestemmingsplan. “Als dit plan niet voor volgend jaar is ingediend, gaan per 1 januari de regels van de nieuwe Omgevingswet gelden. Dat gaat ons veel geld en tijd kosten, want dan moet het hele plan opnieuw gedaan worden.” De normen voor geluid en milieu etc. zijn in de nieuwe omgevingswet een stuk strenger dan die nu gelden. Dat zou betekenen dat er bijvoorbeeld minder woningen op het terrein mogelijk zijn. En dus levert het terrein bij verkoop dan minder op.
Verdere vertraging zou ook nadelig zijn voor de gemeente. Het gemeentebestuur wil de woningnood aanpakken en zo snel en zo veel mogelijk woningen bouwen. Wethouder Astrid Janssen gaat over wonen en heeft ‘hoop dat het lukt' voor het eind van het jaar. Oorspronkelijk waren er 300 nieuwe woningen bedacht op het deel West, inmiddels zijn dat er 500 geworden.
Dat is gelukt door onder andere een ‘hoogte-accent’ in de woningplannen te zetten. Het gaat om een woontoren van veertig meter hoog op de oostelijke hoek van het deel West ter hoogte van Soesterhof. Dat is ongeveer vijf meter lager dan het Oppidium complex aan rotonde De Nieuwe Poort. En daar zijn niet alle omwonenden blij mee.

Mobiliteitshub

Grootste hobbel die nu nog te nemen is, is de mobiliteitshub op Wagenwerkplaats Midden. Hier kan geparkeerd worden door de gasten van toekomstig bewoners van deel West. Ook de mensen die werken in de kantoren en de bezoekers van de horeca en cultuur op het middenterrein kunnen hier parkeren. Verder komt er plek voor deelmobiliteit als elektrische deelauto’s en -fietsen.
Deze hub is nu ingetekend dicht tegen een rij huizen aan de Soesterweg. Deze veredelde parkeergarage zal hoger en groter worden dan voorzien. Vorige week bij een bijeenkomst voor omwonenden was er zoveel weerstand tegen de hub, dat er maandagavond op de kaart van het huidige bestemmingsplan een groot rood kruis doorheen staat. De plek lijkt nu vanwege het protest onhoudbaar. Op zeer korte termijn wordt er een andere plek gezocht voor de hub.
Een deel van bestemmingsplan Wagenwerkplaats met een rood kruis door de mobiliteitshub.
Een deel van bestemmingsplan Wagenwerkplaats met een rood kruis door de mobiliteitshub. © Nieuwsplein33
Van Emstede: “We gaan met een kleine groep betrokkenen praten over alternatieven. Maar dat moet onder hoge druk. Dat wordt echt als in een ‘pressure cooker’. Er moet voor eind december een plan liggen.” De plooien moeten gladgestreken worden, want als er in het latere proces gegronde bezwaren komen. Dan zal het hele proces toch echt overnieuw moeten. En dan volgens de nieuwe strengere Omgevingswet.

Tijdlijn ontwikkeling Wagenwerkplaats sinds 2000

2000
NS stopt met het opknappen van wagons op Wagenwerkplaats Amersfoort.

2001
Joke Sickmann, inwoner van het Soesterkwartier, is woest als de portierswoning van de Wagenwerkplaats wordt gesloopt. Ze zorgt er op eigen houtje voor dat de resterende delen van de Wagenwerkplaats niet gesloopt worden. Alle oudste gebouwen krijgen later de status industrieel erfgoed.

2007
De eerste stappen voor een plan over de invulling van de Wagenwerkplaats worden gezet. Het wordt een combinatie van wonen, werken, cultuur en groen.

2015
Het eerste complete plan voor het terrein is klaar. Opgesteld door de directe stakeholders.

2016
NS Reizigers besluit hun deel van het hoofdgebouw toch te blijven gebruiken. Daardoor kan bijna een derde van het terrein niet meer gebruikt worden. Het eerste plan moet opnieuw gedaan.

2018
Er zit zeer ernstige vervuiling in de bodem van de Wagenwerkplaats in het deel vlak bij het station. De sanering duurt langer dan gedacht. Om de andere delen niet te veel te vertragen wordt het bestemmingsplan in drie delen geknipt. Het deel Oost wordt later vastgesteld dan de rest.

2021
De gemeenteraad vergadert uitgebreid over de nieuwe bestemmingsplannen Midden en West. Ze besluit tot vele pagina’s met wensen en aanpassingen voor deze plannen.

2023
Doel is om de definitieve bestemmingsplannen voor Midden en West voor het eind van het jaar ter inzage te leggen voor belangstellenden. Daarmee start een onomkeerbare procedure voor het definitief maken van deze twee bestemmingsplannen door de gemeenteraad.

Bezoekers tijdens de inloopbijeenkomst Wagenwerkplaats in de Verkeerstuin.
Bezoekers tijdens de inloopbijeenkomst Wagenwerkplaats in de Verkeerstuin. © Nieuwsplein33
Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws via nieuws@nieuwsplein33.nl.