Amersfoort heeft genoeg groene ambities, maar hoe schoon (of vies) is het eigen wagenpark?

© Freepik
Amersfoort - 'Vieze' diesel de deur uit, elektrisch rijden, deelvervoer. Gemeenten doen er alles aan om de klimaatdoelen te halen en vragen ook offers. In 2025 komen er in Nederland tientallen zones bij waar vervuilende vrachtauto's en bedrijfswagens niet welkom zijn. Maar geven gemeenten zelf het goede voorbeeld? Ambitie genoeg, maar 100 procent schoon rijden is nog een vergezicht, blijkt uit een rondgang van RTV Utrecht.

Knelpunten en uitdagingen

Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor hun eigen wagenparken en de inkoop van voertuigen. Volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) spelen er diverse uitdagingen. Serieus knelpunt is het tekort aan stroom. Er staat een dikke file op het elektriciteitsnet en die zal voorlopig niet oplossen. Ook is de laadinfrastructuur voor met name vrachtwagens beperkt.

Van de 26 gemeenten in de provincie Utrecht is er op dit moment één met een volledig elektrisch wagenpark: Eemnes. Maar die gemeente heeft dan ook maar zes auto's in beheer. Ter vergelijking: Utrecht heeft 496 voertuigen, waarvan 149 elektrisch. "Het uitgangspunt voor ons eigen wagenpark is: elektrisch, tenzij het niet anders kan", licht een woordvoerder toe.

Stap voor stap

Groen, groener, groenst is de associatie met de gemeente Utrecht. De stad zet echt in op verduurzaming en afficheert zich als fietswalhalla. Utrecht weert diesels met een milieuzone en moedigt elektrisch rijden en deelvervoer aan. Parkeren wordt overal betaald en een nieuwe wijk als Merwede wordt autoluw.
De gemeente doet zelf ook haar best. Er rijden huisvuilwagens op groen gas, er zijn vier elektrische boten die afval ophalen en de gemeente heeft tientallen elektrische scooters en zeker honderd e-bikes.
Toch is volledige elektrificatie ook in Utrecht een kwestie van de lange adem. Niet alles kan zomaar per direct vervangen worden. Voertuigen moeten eerst afgeschreven zijn. Gemeenten geven aan dat ze bij vervanging zeker kijken naar elektrisch vervoer. Maar de kosten zijn hoog en de laad- en stroomcapaciteit beperkt.
Rijden op waterstof heeft de interesse gewekt van gemeenten. Utrecht heeft alvast een veegwagen op waterstof. Waterstof ziet de gemeente ook als een vorm van ‘elektrisch’, maar de echte ontwikkeling van deze manier van rijden is meer iets voor de (middel)lange termijn, laat een woordvoerder weten.

Ambitie

De ambitie van Utrecht is om zo spoedig mogelijk, maar in ieder geval uiterlijk 2050, volledig klimaatneutraal te zijn. De gemeente wil dan volledig overgestapt zijn op schoon rijden. Utrecht blijft bij het inkopen ook kijken naar de eigen vaartuigen en dieselaggregaten.

Prestatieladder

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) helpt een handje bij de verduurzaming. De CO2-Prestatieladder is een systeem dat zorgt voor een duidelijk inzicht in de eigen 'voetafdruk', reductiedoelen en maatregelen. De VNG ondersteunt gemeenten die hiermee aan de slag gaan en doet zelf ook mee aan de prestatieladder.

Het gaat dan dus niet alleen om het wagenpark, maar ook om het optimaliseren van de klimaatinstallatie, lampen vervangen voor led-lampen, beschikbaar maken van laadpalen, duurzame criteria bij aanbestedingen en het stimuleren van treinreizen en verminderen van vliegreizen.

Op dit moment loopt er voor de zwaardere voertuigen van de gemeente Utrecht een traject om deze deels emissieloos in te kopen. Dat is een vrij specifieke aanbesteding, want de speciale voertuigen moeten wel door de krappe straten in de Utrechtse binnenstad kúnnen rijden. Ze mogen dus niet te zwaar en groot zijn, ook om de werven niet te beschadigen.

Amersfoort

Amersfoort heeft heel wat minder auto's in eigen beheer dan grote broer Utrecht: dertien. Daarvan zijn er zeven elektrisch, twee hybride en vier wagens rijden op benzine. Zwaardere, specialistische voertuigen, zoals de huisvuilophaalwagens, zijn niet in beheer van de gemeente.
Als het gaat om duurzaamheid staart Amersfoort zich, zoals alle bevraagde gemeenten, niet blind op elektrisch rijden. "We proberen vooral ook te kijken of andere oplossingen - zoals deelvervoer - beter passen. Daarnaast wordt er gekeken naar alternatieven, zoals waterstofauto's."

Op koers

De hamvraag is: halen gemeenten de klimaatdoelen? "De uitrol verloopt over het algemeen voorspoedig en voorziet in een tijdige invoering gelet op de klimaatdoelen", stelt de VNG. De vereniging zegt echter geen zicht te hebben op de elektrificatie van wagenparken van individuele gemeenten.

Heb je een tip of opmerking? Stuur ons je nieuws via nieuws@nieuwsplein33.nl.